Khi nào nên khám mắt cho trẻ?

Nhiều vấn đề học tập và hành vi của trẻ ở trường có thể bắt nguồn từ các vấn đề thị giác chưa được phát hiện. Trẻ không chỉ gặp khó khăn trong việc học mà còn có thể biểu hiện các dấu hiệu thể chất như nhức đầu, mệt mỏi và mỏi mắt.

Các bác sĩ nhãn khoa khuyến cáo, việc khám mắt lần đầu nên diễn ra khi trẻ được 6 tháng tuổi để đảm bảo mắt phát triển bình thường. Sau đó, các mốc khám mắt quan trọng tiếp theo là khi trẻ được 3 tuổi, trước khi vào lớp 1 và sau đó khám định kỳ hàng năm. Những cuộc kiểm tra này là một phần thiết yếu để đánh giá toàn diện các kỹ năng thị giác của trẻ.

Mỗi độ tuổi sẽ có các phương pháp kiểm tra khác nhau để phù hợp với sự phát triển của trẻ.

Trẻ trong độ tuổi sơ sinh (6 tháng đến 2 tuổi)

Ở giai đoạn này, trẻ sơ sinh được kiểm tra các kỹ năng cơ bản như khả năng tập trung, cảm nhận màu sắc và hình khối. Bác sĩ sẽ sử dụng các phép thử sau:

• Phản xạ đồng tử: Kiểm tra phản ứng của đồng tử (mở và đóng) khi có và không có ánh sáng.

• Cố định và theo dõi: Đánh giá khả năng cố định và di chuyển mắt theo một vật thể. Khả năng này thường phát triển rõ rệt từ 3 tháng tuổi.

• Ưu tiên thị giác: Sử dụng các thẻ đặc biệt có một mặt sọc và một mặt trống để xác định xem trẻ có xu hướng nhìn vào mặt có hoa văn hay không, từ đó đánh giá thị lực sơ bộ.

Trẻ trong độ tuổi mầm non (2 đến 5 tuổi) 

Đây là giai đoạn trẻ phát triển các kỹ năng vận động tinh như tô màu, vẽ, xếp hình. Một cuộc kiểm tra mắt toàn diện ở độ tuổi này sẽ đánh giá:

• Thị lực: Kiểm tra khả năng nhìn rõ các vật.

• Nhược thị và lác mắt: Phát hiện sớm các vấn đề như nhược thị (mắt lười) và lác mắt (mắt lé).

• Khả năng nhìn 3D (Stereopsis): Khả năng cảm nhận chiều sâu.

• Phân biệt màu sắc: Đánh giá khả năng phân biệt màu sắc thông qua các bài kiểm tra chuyên biệt (dành cho trẻ lớn hơn trong độ tuổi này).

• Sức khỏe mắt: Kiểm tra tổng quát các bộ phận của mắt như giác mạc, thủy tinh thể, võng mạc để loại trừ các bệnh lý như đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp.

Những kỹ năng thị giác này rất quan trọng đối với sự phát triển của trẻ cũng như tiền đề khi trẻ bước vào năm học mới. Trẻ nhỏ không ngừng học hỏi các kỹ năng mới để chuẩn bị cho việc đọc và viết. Sự cần thiết và đóng góp vào thành tích học tập là trẻ có được các kỹ năng thị giác, như kỹ năng cảm nhận hình ảnh, phối hợp mắt và tay, kỹ năng vận động tinh, v.v.,.

Nếu bố mẹ nhận thấy trẻ có bất kỳ dấu hiệu chậm phát triển nào, hoặc nếu trẻ gặp khó khăn trong việc nhận biết hình dạng, màu sắc, số hoặc chữ cái, hãy đưa trẻ đến gặp bác sĩ nhãn khoa - sự chậm phát triển có thể là dấu hiệu của các vấn đề thị lực.

Đánh giá kỹ năng thị giác để loại trừ dấu hiệu của:

• Nhược thị - còn được gọi là mắt lười
• Lác mắt - còn được gọi là mắt lé
• Thiếu hội tụ - không thể xem các vật thể gần một cách dễ dàng
• Tập trung khó khăn
• Nhận thức chiều sâu kém

Khả năng nhìn màu được kiểm tra bằng các bức tranh có màu sắc cụ thể để xác định xem trẻ có thể phân biệt giữa các màu hay không.

Soi bóng đồng tử là kỹ thuật sử dụng để đo lường tật khúc xạ khách quan. Bác sĩ sử dụng đèn soi để chiếu ánh sáng vào mắt trẻ, sau đó quan sát phản xạ ra ​​khỏi võng mạc của trẻ. Thử nghiệm có thể kiểm tra tật khúc xạ ảnh hưởng đến thị lực của trẻ như cận thị. 

Kiểm tra sức khỏe đôi mắt trẻ gồm giác mạc, mống mắt, thủy tinh thể, võng mạc và mí mắt. Điều này cũng sẽ cho phép bác sĩ mắt loại trừ mọi vấn đề về mắt, chẳng hạn như: đục thuỷ tinh thế, tăng nhãn áp

Trẻ trong độ tuổi tiểu học 

Bài kiểm tra mắt toàn diện cho trẻ trong độ tuổi tiểu học cũng tương tự cho trẻ mầm non, nhưng bao gồm bài kiểm tra bổ sung về các kỹ năng thị giác cụ thể cần thiết cho việc đọc, học và thậm chí cả hoạt động thể thao. 

Các kỹ năng sau đây nên được kiểm tra khi khám mắt:

- Thị lực ở nhiều khoảng cách: Kiểm tra khả năng nhìn rõ ở cự ly gần (đọc sách), cự ly trung bình (dùng máy tính) và cự ly xa (nhìn bảng).

• Gần - để đọc một cuốn sách
• Trung bình - để sử dụng máy tính
• Xa - để nhìn thấy bảng trong lớp

- Khả năng điều tiết:

• Khả năng duy trì tầm nhìn rõ ràng khi chuyển tiêu điểm từ các vật thể ở gần sang vật thể ở xa - một kỹ năng cần thiết để nhìn lên bảng và sau đó nhìn vào vở trên bàn (ví dụ: ghi chép).
• Khả năng duy trì thị lực rõ ràng trong một khoảng thời gian dài - khi đọc sách hoặc hoàn thành bài tập về nhà.

- Theo dõi trực quan: khả năng di chuyển mắt để theo một dòng văn bản trên trang hoặc theo một vật chuyển động như một quả bóng ném trong không khí.

- Phối hợp mắt: khả năng sử dụng cả hai mắt cùng nhau, phối hợp khi đọc

- Phối hợp mắt - tay: khả năng sử dụng thông tin thị giác để định hướng chính xác tay khi đánh bóng hoặc vẽ hình.

- Nhận thức trực quan: khả năng tổ chức trực quan các hình ảnh trên trang thành các chữ cái, từ ngữ và ý tưởng; và để hiểu và nhớ lại văn bản.

• Nhận biết: khả năng phân biệt giữa các chữ cái như “b” và “d”.
• Bao quát: khả năng hình dung hoặc tưởng tượng trong tâm trí về khung cảnh của một câu chuyện
• Ghi nhớ: khả năng ghi nhớ và nhớ lại các chi tiết

Việc khám mắt thường xuyên rất quan trọng bởi trẻ nhỏ thường không nhận biết được sự thay đổi của thị lực. Cha mẹ đóng vai trò then chốt trong việc chủ động đưa con đi khám mắt đúng các mốc thời gian khuyến cáo. Việc phát hiện và can thiệp sớm các vấn đề thị giác không chỉ giúp cải thiện kết quả học tập mà còn là cách tốt nhất để bảo vệ đôi mắt con một cách toàn diện. 

Tham khảo sản phẩm bảo vệ thị lực, hỗ trợ tăng cường thị lực cho trẻ Special Kid Vision